Dünün Ayıbı bugünün Özgürlüğü oldu.
Dünün Ayıbı bugünün Özgürlüğü oldu.
Son yıllarda toplumda dikkat çeken bir değişim yaşanıyor. Eskiden ayıp sayılan birçok davranışın bugün özgürlük, doğallık ya da cesaret olarak sunulduğuna şahit oluyoruz. Bu değişim yalnızca davranışlarda değil, değer yargılarımızda da kendini göstermektedir.
Bu nedenle insan ister istemez şu soruyu soruyor: Bize ne oldu?
Geçmişte insanlar bazı davranışlardan utanırdı. Yalan söylemek, birinin hakkını yemek, saygısızlık yapmak ya da haddini aşmak toplum tarafından hoş karşılanmazdı. İnsanlar yanlış yaptıklarında bunu gizlemek ister, çoğu zaman hatalarını kabul edip özür dilemenin bir erdem olduğunu bilirdi. Mahremiyet kavramı da hayatın önemli bir parçasıydı. Her şey konuşulmaz, her şey herkesin önünde sergilenmezdi.
Bugün ise farklı bir tabloyla karşı karşıyayız. Yalan çoğu zaman “hikâye anlatmak” ya da “kendini iyi pazarlamak” olarak görülmektedir. Eskiden ayıp sayılan bazı davranışlar artık özgürlük adı altında savunulmaktadır. Mahremiyet giderek görünürlükle yer değiştirmekte, özel hayat paylaşılabilir bir içerik hâline gelmektedir. Saygısızlık bazen “doğal olmak” ya da “kendin olmak” şeklinde yorumlanmakta; haksızlık kurnazlık olarak övülebilmekte, cehalet ise özgüven gibi sunulmaktadır.
Burada önemli bir noktayı vurgulamak gerekir: Utanma duygusu tamamen ortadan kalkmış değildir. İnsan doğasında hâlâ vardır. Ancak bu duyguyu taşıyacak, onu bir değer olarak koruyacak karakterlerin sayısı azalmış gibi görünmektedir. Oysa utanma, insanın kendisine koyduğu sınırların bir parçasıdır ve kişinin kendi vicdanıyla kurduğu bir ilişkidir.
Utanma duygusu zayıfladığında ilk kaybolan değer sınırlar olur. Sınırlar ortadan kalktığında birçok davranış meşrulaşmaya başlar. Bu durum aile içinde de kendini gösterebilir. Saygının zayıfladığı, mahremiyetin değersizleştiği ortamlarda aile, insanın kendini güvende hissettiği bir yer olmaktan uzaklaşabilir.
Toplumsal düzeyde de benzer bir süreç yaşanmaktadır. Yanlış davranışlar zamanla normalleşir, doğru olan ise bazen alay konusu hâline gelir. İnsanlar yaptıkları hatalardan utanmadıklarında aynı hataları tekrar etme eğilimi gösterirler. Bu durumda sınır koyan kişiler eleştirilebilir, hatta çağın gerisinde kalmakla suçlanabilir.
Günümüzde dikkat çeken bir başka değişim de görünürlük ile değer arasındaki dengenin bozulmasıdır. İnsanların ne ürettiğinden çok ne kadar görünür olduğu konuşulmaktadır. Emek ve derinlik geri planda kalırken, dikkat çekmek ve fark edilmek daha önemli hâle gelmiştir.
Bu noktada özgürlük kavramının yeniden düşünülmesi gerekir. Özgürlük çoğu zaman her şeyi yapabilme hakkı gibi yorumlanmaktadır. Oysa gerçek özgürlük, insanın doğru olanı seçebilme sorumluluğunu da içerir. Kişinin kendine sınır koyabilmesi, gerektiğinde “bunu yapmamalıyım” diyebilmesi özgürlüğün önemli bir parçasıdır.
Utanmak ise çoğu zaman zayıflık olarak görülmemelidir. Aksine, insanın vicdanının hâlâ canlı olduğunu gösteren bir işarettir. İnsan yaptığı yanlışın farkına varabildiği ölçüde kendini düzeltebilir ve daha sağlıklı bir toplumun parçası olabilir.
Bu nedenle utanma duygusunu bütünüyle olumsuz bir özellik olarak görmek yerine, onu insanın iç dünyasında önemli bir denge unsuru olarak değerlendirmek gerekir. Çünkü vicdanın sesini duyabilen insanlar hem kendi hayatlarında hem de toplumda daha sağlam sınırlar oluşturabilir.
Sonuç olarak, bugün yaşadığımız değişim birçok açıdan sorgulanmaya değerdir. Ancak bu değişim karşısında umudu kaybetmek yerine, bireylerin kendi değerlerini ve sorumluluklarını yeniden hatırlaması önemlidir. Çünkü toplumların yönünü belirleyen şey yalnızca büyük değişimler değil, insanların günlük hayatta yaptıkları küçük ama anlamlı tercihlerdir.
Ehli Beyt yazarı ve Seyyid Seyfeddin Ocağı evlatlarından,
=Seyyid Hakkı Azak=
Seyyid Hakkı, Sosyal medya takip hesaplarımız…
YouTube, Muhabbet Dergâhı TV-Seyyid Hakkı kanalımız: https://www.youtube.com/user/YediDeryaSohbeti62
Facebook, Muhabbet Dergâhı grubumuz: https://www.facebook.com/groups/244039227002241
Fcebook, Muhabbet Dergâhı İlimle İrşad sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=100057353323519
WEB sayfamız, Alevilikte Inanç-Seyyid Hakkı Azak; https://www.alevilikte-inanc.de/
Facebook, Seyyid Hakkı Azak özel sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=61570018628168