Ali gününüz, Salı gününüz kutlu olsun
Ali gününüz, Salı gününüz kutlu olsun
Bu söylem, Alevi toplumu içinde yaygın olan bir hitaptır.
Peki neden diğer günler değil de Salı günü, Şah-ı Merdan Ali ile özdeşleştirilmiştir?
“Ali gününüz, Salı gününüz kutlu olsun” sözünün kökeni hakkında farklı yorumlar vardır. Ancak bu ifade daha çok halk inancı, sözlü kültür ve sembolik anlamlar üzerinden açıklanır. Kesin tarihî bir kuraldan ziyade, Alevi geleneğinde oluşmuş manevi bir çağrışımdır.
Dolayısıyla en yaygın açıklamalar şunlardır:
•“Salı” ile “Ali” arasında ses benzerliği kurulması,
• Şahı Merdan Ali’nin, Alevi inancındaki merkezi konumu nedeniyle bazı günlerin onun adıyla anılması,
• Bazı Alevi ocakları ve yöresel geleneklerde salı gününün özel kabul edilmesi.
Alevi halk anlatılarında bazen: “Her gün Hakk’ın günüdür fakat Salı Ali’nin günüdür.” gibi sözlere rastlanır. Bu ifade, literal bir dinî hükümden çok sevgi, bağlılık ve muhabbetin sembolik bir anlatımıdır.
Bir başka yorum da eski Anadolu halk kültürüyle ilişkilidir. Anadolu halk inanışlarında bazı günlere manevi anlamlar yüklenirdi. Alevi kültürü de zamanla bu halk takvimi anlayışını kendi sembolleriyle bütünleştirmiştir. Böylece Salı günü, Şah-ı Merdan Ali ile özdeşleşen sembolik bir söyleme dönüşmüştür.
Bunun yanında şunu da belirtmek gerekir:
• Alevilikte esas kutsallık; belirli bir haftalık gün sisteminden çok “cem”, “muhabbet”, “yol erkânı” ve “Hak-Muhammed-Ali” anlayışındadır.
• Bu nedenle “Salı eşittir Ali’nin günü” düşüncesi, evrensel ve zorunlu bir Alevi öğretisi değildir; daha çok kültürel ve yöresel bir gelenektir.
Şahı Merdan Ali’ye Atfedilen bazı ünvan ve sıfatlar
Alevi geleneğinde Şahı Merdan Ali’ye duyulan sevgi, bağlılık ve muhabbet; çeşitli sıfatlar, unvanlar ve sembolik ifadelerle dile getirilmiştir. Bunlar dini bir hükümden çok; Hz. Ali’nin hikmeti, ilmi, irfanı, adaleti ve duruşuna duyulan hayranlığın yansımalarıdır.
• Ali: Yüce, ulu, yüksek mertebeli kişi.
• Aliyyü’l-Murtaza: Allah’ın rızasını kazanmış seçkin ve faziletli kişi.
• Babü’l-İlim: İlim kapısı.
• Emirü’l-Mü’minin: Müminlerin emiri, önderi.
• Ebu’l-Hasan: Hasan’ın babası.
• Ebu Turab: Toprağın babası; tevazu sahibi, nefsini arındırmış kişi.
• Esedullah: Allah’ın aslanı.
• Haydar-ı Kerrar: Yılmayan, korkusuz, tekrar tekrar mücadele eden yiğit.
• Kur’an-ı Natık: Konuşan Kur’an; hakikatin dile gelmiş hâli.
• Kerremallahu Vecheh: “Allah yüzünü şereflendirsin”; ululuk ve manevi yücelik ifadesi.
• Murtaza: Seçilmiş, Allah’ın razı olduğu kişi.
• Haydar: Cesur, yiğit, kahraman.
• Şahı Merdan: Yiğitlerin şahı; mertliğin ve bilgeliğin önderi.
• Şir-i Yezdan: Allah’ın aslanı.
• Şahı Velayet: Veliliğin başı.
• Şahı Evliya: Evliyaların şahı ve önderi.
Sonuç olarak, Hz. Ali’ye atfedilen bu ifadeler; O‘nun sadece tarihsel bir şahsiyet olarak değil, aynı zamanda adaletin, ilmin, irfanın, cesaretin ve insani erdemlerin sembolü olarak görüldüğünü göstermektedir.
Ehli Beyt yazarı ve Seyyid Seyfeddin Ocağı evlatlarından,
=Seyyid Hakkı Azak=
Seyyid Hakkı, Sosyal medya takip hesaplarımız
YouTube, Muhabbet Dergâhı TV-Seyyid Hakkı kanalımız: https://www.youtube.com/user/YediDeryaSohbeti62
Facebook, Muhabbet Dergâhı grubumuz: https://www.facebook.com/groups/244039227002241
Fcebook, Muhabbet Dergâhı İlimle İrşad sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=100057353323519
WEB sayfamız, Alevilikte Inanç-Seyyid Hakkı Azak; https://www.alevilikte-inanc.de/
Facebook, Seyyid Hakkı Azak özel sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=61570018628168