Cem erkânında on iki hizmetkârlar ve görevleri
Cem erkânında on iki hizmetkârlar ve görevleri – Genel bilgi
Aleviliği bir bütün olarak anlamak ve kavramak için, cem erkanını anlamaktan geçer. Cem kelime anlamı olarak birleşme, birlik olma, bir araya gelme ve gönülleri birleme demektir.
Alevi inancında ibadet için cem olma, bir araya gelme amacından yola çıkarak bütünleşme anlamında kullanılır. Cemde yapılan hizmetkarlığın, rituellerin, söylenen her kelamın inançsal, kültürel ve toplumsal olarak sembolik anlamları vardır.
Cem erkânı, on iki hizmetkarlığın yerine getirilmesinden oluşan kutsal bir ibadettir. Cem erkanında Kırkların, Kerbelanın, On Iki Imamların anısına Şah Ismail Hatayi’den, Pir Sultan Abdal’dan, Kul Himmet’den, vs. miraçlama, semah yapılır, Duaz-ı İmam ve deyişler söylenir. Yola verilen ikrar tazelenir, lokmalar dağıtılır, dargınlıklar giderilir, toplum arasındaki adaletsizlik giderilir ve razalık alınarak iklikten birlik sağlanır.
Cem erkanında yapılan hizmetkarlık, tamamen manevi hizmetkarlığı içermektedir. Cem erkanında görev alan hizmetkarların sayısı, on iki kişiden ibarettir.
Hizmetkarlar, bir bütün olarak Cem erkanına katılan Ehli Canların ihtiyaçlarını karşılamak, yardımcı olmak, getirilen lokmalarla alakadar olmak, meydanın aydınlanmasını sağlamak, inanç rituellerini yerine getirmek, Cemevinin düzen ve aşayışını sağlamakla yükümlüdürler.
1- Pirin hizmetkârlık görevi
Cem erkânı yöneticiliğini yapar, ikrar alır nasip verir. Mürşid ve Pir, bu posta Pir İmam Hüseyin’e vekaleten otururlar. Yolun zahir ve batın ilminden haberdar, Talibi yolun ilim irfanıyla eğitip irşad edendir. Ceme katılan Ehli canları aydınlatan, ibadetini yaptıran, sorgulayan yani cem hizmetinden sorumlu ve tek yetkili kişidir.
Dolayısıyla Mürşid veya Pir, Hakk meydanında yol evlatlarını akıl ile gönülleri aydınlatan, arındırıp pak eyleyen, Hakk ile hakikat yolunda Talibi aydınlatan, eğiten, yolun ilim irfanıyla ruh ile bedensel olgunluğa kavuşturup insanlık alemine faydalı ve verimli hale getirendir.
Pirin Post Dâr gülbengi
Aşk ile Canlar!
Bismişah, Allah Allah!
Geldiğiniz yoldan, durduğunuz dardan,
Çağırdığınız Pirden şefaat göresiniz.
Darlarınız divanlarınız kabul ola.
Muradlarınız hasıl ola, dergahı izzetine yazılmış ola.
Darına durduk ya Allah, ya Allah, ya Allah
Divanına durduk ya Muhammed, ya Muhammed, ya Muhammed
Keremine sığındık ya Ali, ya Ali, ya Ali
Inayet eyleyin ya On Iki Imamlar
Yol gösterin ya On Dört Masum-u Paklar
Yardım edin ya On Yedi Kemerbestler
Ceminize alın ya Kırklar.
Bağışlanmak senin yüzün suyu hürmetine olsun
Ya Pirim Hünkar Hace Bektaşı Veli.
Ya Cenab-ı Hakk! senin yüzü suyu hürmetine
Gülbenglerimizi dergahı izzetinden kabul eyle.
Gülbeng bizden, kabulu Cenab-ı Hakk’tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
Gülbengini okuduktan sonra Posta niyaz olur ve yerine geçer. Darda olan Ehli Canların rahat oturmaları için izin verir.
Hz. Muhammed Mustafa’ya dua ile selam olsun-Salavat
Bercemali Muhammed Mustafa, berkemali Imam Hasan, Imam Hüseyin ve
Şahı Merdan Ali’yi Pir bilip verelim Muhammed Mustafa’ya salavat.
Hz.Muhammed Mustafa’ya, Keremler Şahı Ali’yyün Veliullah’a ve
Ehli Beyt’ine dua ile selam olsun. Onlara esenlikler eyle ya Cenab-ı Hakk!
Şahı Merdan Ali’den üstün Veliullah, Zülfikar’dan üstün ilahi Adalet yoktur.
Pir kendi hizmetkârlığı için Rızalık ister
Hakk’tan yardım, Muhammed Ali’den inayet ola.
Canlar, yolumuz rızalık yoludur.
Biz sizi size, sizi özünüze, özünüzüde Hakk’a teslim edeceğiz.
Özünüzdeki Hakk ile dar didar olaçaksınız.
Aranızda dargın veya küskün varsa,
Üzerinde kul hakkı olan varsa,
Bilerek veya bilmiyerek hata işleyen varsa
Lütfen Hakk meydanına çıksın ve özünü dara çeksin.
Yoksa Allah eyvallah deyin.
Canlar birbirinizden razımısınız? (3 kere tekrarlanacak)
Bir birinize hakkınızı helal ediyormusunuz? (3 kere tekrarlanacak)
Allah eyvallah Canlar.
Pirin Nad-i Ali gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Ya Muhammed Mustafa!
Sıkıntıya düştüğünde Ali’yi çağır ki,
O’nu sana yardımcı olarak bulasın.
O, olağan üstü hallerin sahibi ve Hakk’ın kudret sırrıdır.
Üzüntülerden, felaketlerden kurtulmak için,
Ehli Beyt ve Evlad-ı Hüseyin aşkına, O’na sığınmalıdır.
Șahı Merdan Ali Peygamberliğin nuru, veliliğin sırrı, cemal ve
Kemalin malikidir. Allah adına O’na çağır.
Hiç bir kimse Ali, hiç bir kılıç Zülfikar olamaz.
Ya Şahı Merdan Ali, Allah’ın rahmeti hürmetine gönlümüzü nurunla,
Ruhumuzu ilminle aydınlatıp hidayete ulaştır.
Pirin Tecella ve Temenna gülbengi
Tecella ve temennanız kabul,
Yüzünüz ak, gönlünüz pak ola,
Hakk kelamı dilinizde,
Hakk sevgisi gönlünüzde daim ola,
Dil bizden, Kabul-ü Hakk’tan, yardım Muhammed Ali’den ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
Pirin Kemerbest gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Hakk Muhammed Ali hürmetine!
Bu kemer, yolun ikrarıdır,
Bu kemer, hizmet ikrarıdır,
Bu kemer, birlik ve beraberliğin ikrarıdır.
Ikrarınızda ber kemal olasınız.
Muhammed Ali hürmetine, ikrarınız kadim ve daim ola.
Allah Allah, Hakk eyvalah. Kabul ve makbul ola...
Pirin On iki hizmetkârlara dar gülbengi
Aşk ile canlar!
Bismişah, Allah Allah!
Vakitler dem, demler daim, kötülükler bizden uzak ola.
Hazır-gaip, zahir-batın cem erenlerinin nur cemalleri aşk ola.
Cenab-ı Hakk cümlemizi Ehli Beyt’in ikrarına, şefaatine nail eyliye.
Hizmetleriniz, dilekleriniz kabul, muradınız hasıl ola.
Hizmet erenlerimizin Hüsn-ü rızası üzerinize hazır ve nazır ola.
Hakk Muhammed Ali utandırtmaya, cehennem narına yandırmaya.
On Iki Imam, yar ve yardımcınız ola.
Evliya, enbiya keremine, gönül birliğine, gerçek erenlerin demine Huu.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
Pirin Bağışlama gülbengi
Bismişah, Allah allah!
Ya Cenab-ı Hakk!
Hz. Muhammed Mustafa, Şahı Merdan Ali,
Seyyide Fatma-tüz Zehra ana yüzü suyu hürmetine,
Hata ve kusurlarımızı;
Ol Huda hakkı için bağışla.
Hz.Muhammed Mustafa hakkı için bağışla.
Ali’yyel Murtaza hakkı için bağışla.
Hadice-tül Kübriya hakkı için bağışla.
Seyyide Fatma-tüz Zehra ana hakkı için bağışla.
Imam Hasan hulki Rıza hakkı için bağışla.
Imam Hüseyin Deşt-i Kerbela hakkı için bağışla.
Imam Zeynel Ali Aba hakkı için bağışla.
Imam Muhammed Bakır hakkı için bağışla.
Imam Cafer-i Sadık hakkı için bağışla.
Imam Musa-i Kazım hakkı için bağışla.
Imam Rıza hakkı için bağışla.
Imam Muhammed Taki hakkı için bağışla.
Imam Ali’yyül Naki hakkı için bağışla.
Imam Hasan-ül Askeri hakkı için bağışla.
Imam Muhammed Mehdi sahibi zaman hakkı için bağışla.
Hünkar Hace Bektaşı Veli hakkı için bağışla.
Cümle Erenlerin, Evliyaların hakkı için bağışla.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
Pirin Rızalık-Dağılma gülbengi
Aşk ile canlar! Hakk’tan yardım, Muhammed Ali’den inayet ola.
Ya Cenab-ı Hakk!
Velayet makamı hakkı için,
Ibadet gecemizin hakkı için,
Verdiğimiz ikrarın hakkı için,
Gönül birliğimizin hakkı için,
Bismișah, Allah Allah!
Vakitler hayır, hayırlar dem, demimiz daim ola.
Kötülükler bizden uzak, gönlümüz şad ola.
Seyyide Fatma-tüz Zehra ana hürmetine hizmetimiz kabul, muradımız hasıl ola.
Sırrı sır ederek oturana, gidene, kazasız, belasız evine varana,
Eşine niyaz edene, sağ yatıp selamet kalkana,
Hakk Muhammed Ali yardımcısı ve gözcüsü ola.
Duamız, zikrimiz, niyetimiz, niyazımız kabul ve makbul ola.
Dar çeken didar göre, didar gören Hakk’ın hidayetine ere.
Cenab-ı Hakk! Dilde dileklerimizi, gönülde muradımızı versin.
Görünür görünmez kazadan, beladan, ateşten, affetten korusun.
Yolumuzu yolsuza, işimizi haksıza düşürmesin.
Bu inançtan, bu erkandan, bu ibadetten mahrum eylemesin.
Gönlünde ikiliği giderenin, dedikodu duygusundan arınanın,
Huzur içinde cem erkanından ayrılanın, Hakk Muhammed Ali yardımcısı ola.
Seyyide Fatma-tüz Zehra ananın çektiği acıların yüzü suyu hürmetine,
Dilde dileğimiz, gönülde muradımız, niyet ve niyazımız kabul ola.
Dil bizden, kabulü Cenab-ı Hakk’tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
2- Rehberin hizmetkârlık görevi
Yola girmek isteyenleri yolun edep erkânını, ilim irfanını, şartlarını, kurallarını öğretmekle yükümlüdür. Mürşid, Pir ile talip arasında dialoğ hizmetini yürütendir. Mürşid-Pir gibi, talibin manevi hallerinden ve hizmetinden sorumlu kişidir.
Ikrar verme erkanında, ikrar vermek isteyen Canları eğiterek hazır hale getirip Pirin huzuruna çıkarır. Ikrar verdikten sonra da talibi gözetler, hal ile davranışlarından sorumlu, yanlışlıklarını düzeltir ve uyarılarda bulunur.
Rehberin Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Hakk meydanında, Pir divanına durdum,
Darımız, divanımız kabul, muradımız hasıl ola.
Hakk Muhammed Ali yardımcımız, Hızır yoldaşımız ola.
Hakk ile hakikat yolunda hizmetimiz kabul,
Hizmet aşkımız daim ola.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir...
Pirin Rehbere Dâr gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Eli erde, yüzü yerde, özü darda,
Darınız, divanınız kabul, hizmet aşkınız daim ola,
Hizmetinizden şefaat bulasınız.
Hizmet hakkı için, Imam cafer-i Sadık’ın,
Kefşi kremati üzerinde hazır ve nazır ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
3- Zakirin hizmetkârlık görevi
Cem erkanında Tevhid, Duaz-ı Imam, Mersiye, Nevruziye, Nefes, Beyitler okur.
Zakir, zikredendir. Ibadette zikredilen Allah’ın isimleridir, O’nun ilahi kudretidir, hikmetleridir, ilahi kelamıdır, ilahi aşktır, Hakk Muhammed Ali muhabbetidir, Muhammed Ali ilim irfanıdır, On Iki Imamların hizmetidir, Ehli Beyt’in sevgi ile muhabbetidir ve Seyyide Fatma-tüz Zehra ana ile Ehli Beyt’inin çektiği acılardır, zulümlerdir, kederlerdir, katliamlardır, matemdir, hatırlayıp hatırlatmaktır.
Dolayısıyla Alevi inancında zikir, ibadetin temelidir. Çünkü Allah’ın kelamıyla insanların gönlü, kalbi, vicdanı, bedeni huzura ve olgunluğa kavuşmaktadır.
Zakirin Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Zakirim, zikrim bağlama ile,
Hakk kelamı okurum avaz ile,
Cümle canlara ol niyazım ile.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir...
Pirin zakire Dâr gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Cem erkanında hizmetin kabul ola,
Darın, divanın Şah dergahına kayıt ola,
Hizmetin kabul, muradın hasıl ola,
On Iki Imam, himmeti üzerinde hazır ve nazır ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
4-Gözcünün hizmetkârlık görevi
Rehberin yardımcısıdır. Cem erkanının sessiz ve sakinlik içinde geçmesini sağlar. Dolayısıyla gözetleyen, kurallara uymayıp aykırı davrananları uyarır ve yardımcı olur. Yani bir bütün olarak cem ibadetinin aşayişini sağlanmasından sorumlu kişidir.
Gözcünün, çözemediği bir müşkülü Rehbere haber eder ve eğer Rehber de çözemezse, o zaman Mürşid veya Pire havale edilir. Doğru olan, istisnalar hariç her can kendi gözcüsü, gözetleyicisi olmalıdır.
Gözcünün Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Esirgeyen ve bağışlayan Allah’ın adıyla.
Allah’tan ola hidayet, Muhammed Mustafa'dan ola şefaat,
Ali’yyel Murteza'dan ola himmet,
Erenler meydanında gözcü Karaca Ahmet.
Allah Muhammed ya Ali, dar çeken didar göre,
Didar gören cehennem narı görmeye,
Seyyide Fatma-tüz Zehra ana muradını vere,
Erenler sefasına ere.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir...
Pirin gözcüye Dâr gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Hizmetiniz kabul, hizmet aşkınız daim ola,
Dilde dileğiniz, gönülde muradınız hasıl ola,
On Iki Imam divanında, hizmetiniz kabul ola.
Gözcü Karaca Ahmet sultanın himmeti, üzerinizde hazır ve nazır ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
5- Süpürgeci-Ferraşcının hizmetkârlık görevi
Süpürge temizliği, paklamayı, temiz ve pak olmayı sembolize eder.
Cem erkanında, baştan sonuna kadar Hakk Meydanı’ndan temizliğinden, düzeninden, serilmesi gereken sadırları veya kilimleri serme hizmetinden sorumlu kişidir.
Dolayısıyla Cem erkanına katılan bir can, önce kendi süpürgesiyle kendi sıhhı temizliğini yapmalı, kötü duygulardan arınmalı ve kalbinden ikiliği, kini, kibirliği gidermelidir. Bir bütün olarak kendini, ailesini, çevresini, tolumunu temiz tutmak gerekir. Ve cemevinde ise, Hakk Meydanında, Pir huzurunde, toplumun şahitliğinde ruhunu ve kalbini arındırmalıdır.
Spürgecinin Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Üç bacı idik, Gürüh-u Naci idik,
Kırklar Ceminde süpürgeci idik.
Süpürgeyi süpürdü Selman, körolsun Yezidi Mervan,
Zuhura gelsin Mehdi sahibi zaman.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes pirdedir...
Pirin Süpürgecilere Dâr gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Sahibi Selman, Mülkü Süleyman, kör olsun Mervan,
Zuhur etsin Muhammed Mehdi sahib-i zaman,
Şad olsun On Iki Imam,
Hakk meydanında hizmetin oldu tamam,
Hizmetinizden şefaat bulasınız,
Muhammed Ali himmeti, üzerinde hazır ve nazır ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
6- Çerağcı-Delilcinin hizmetkârlık görevi
Çerağ mana itibariyle Hakk Muhammed Ali nurunu temsil eder. Aynı zamanda yol evlatlarının, kendi ilim irfan ışığını yakmalarını simgeler. Çünkü her canlı o nurdan hayat bulur ve o nurun enerjisiyle yaşamını sürdürebilir.
Yolun edep erkanına göre cemevinde bulunan Çerağ aydınlatma araçlarını hazırlar. Çerağı uyandıran ve dualarını okuyan kişidir. Çerağı temsilen, elektirk lambası yakılması gerekiyorsa onunda hazırlıklarını yapar.
Çerağ aynı zamada ruhun aydınlanması sağlayan ikrar ışığını, gönüllere huzur veren muhabbet ışığını, zahir batın ilim ışığını, ibadet ışığını, yaşamın ışığını, birlik ve beraberliğin ışığını temsil eder. Bu ışık, Rıza şehri ışığıdır. Bu ışık ruhtaki karanlıkları aydınlatan, bedenin karanlıklarını aydınlatan ışıktır.
Çerağları uyandırma gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Çerağı ruhşan, Fahri Dervişan,
Zuhuri iman, Himmeti piran,
Pire Horasan, küşad-i meydan,
Kuvve-i Abdalan, kanuni evliyan,
Verelim Muhammed Mustafa’ya ve Ehli Beyt’ine salavat.
Ya Cenab-ı Hakk!
Hz.Muhammed Mustafa’ya, Keremler Şahı Ali’yyün Veliullah’a ve Ehli Beyt’ine dua ile selam olsun. Onlara esenlikler eyle.
Şahı Merdan Ali’den üstün Veliullah, Zülfikar’dan üstün ilahi adalet yoktur.
Yaradanın kutlu nuru aşkına; Ya Allah, ya Allah, ya Allah! Nur ola Sır ola.
Nübüvvetin aydınlık nuru aşkına; Ya Muhammed, ya Muhammed, ya Muhammed. Nur ola Sır ola.
Velayetin arıtıcı nuru aşkına; Ya Ali, ya Ali, ya Ali. Nur ola Sır ola.
Allah eyvallah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir.
Çerağları sırlama gülbengi
Destur Pirim!
Bismișah, Allah Allah!
Esirgeyen, bağıșlayan Allah’ın adıyla, ya Allah, ya Allah, ya Allah! Sır ola Nur ola.
Peygamberin nuru așkına, ya Muhammed, ya Muhammed, ya Muhammed! Sır ola Nur ola.
Velayetin nuru așkına, ya Ali, ya Ali, ya Ali! Sır ola Nur ola.
Batın oldu, çerağı nuru Ahmet,
Zahir oldu Șems-i Mah-ı Muhammed.
Sır içinde sır, nur içinde nur ola.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir.
Pirin Çerağcıya Dâr gülbengi
Bimişah, Allah Allah!
Batın oldu, çerağı nuru Ahmet,
Zahir oldu Șems-i Mah-ı Muhammed.
Sır içinde sır, nur içinde nur ola.
Vakitler hayır, hayırlar feth ola,
Şerler def, hizmetiniz kabul ola,
Çün çerağı fahri uyandırdık, Ol Huda‘nın hakkı için,
Iki cihan serveri Muhammed Mustafa’nın hakkı için,
Imam Hasan, Imam Hüseyin-i dești Kerbela hakkı için,
Ol Imam-ı etkiya, Zeynel Aba‘nın hakkı için,
Muhammed Bakır, ol nesli Pak Murteza hakkı için,
Yolun Mürșid-i, Imam Cafer-i Sadık hakkı için,
Imam Musa-i Kazım, ol müminleri bașı hakkı için,
Sabır sahibi, Imam Ali-ül Rıza’nın hakkı için,
Șah Taki, Imam Naki, ol Hasan-ül Askeri hakkı için,
Muhammed Mehdi, Ol sahibi zaman hakkı için,
Çerağımız yansın yakılsın!
Canab-ı Hakk’ın nuru aşkına,
Nübüvvetin nuru aşkına,
Velayetin nuru aşkına,
Ehli Beyt’in nuru aşkına,
Tüm Şehitlerin nuru aşkına,
Ulularımızın nuru aşkına,
Hünkar Hace Bektaş-ı Veli aşkına,
Birliğimiz, dirliğimiz ve varlığımız aşkına.
Hizmetiniz kabul, hizmet aşkınız daim ola.
Dil bizden, kabulü Cenab-ı Hakk’tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
7- Meydancı-Iznikcinin hizmetkârlık görevi
Hakk meydanında Pir Imam Hüseyin’i temsilen Pir Postunu, halıları veya hasırları sermek gibi hizmetten yani bir bütün olarak meydan düzeninden sorumlu kişidir. Iznikci veya tüm hizmetkarlar, halka hizmet Hakk’a hizmet anlayışıyla hizmetlerini yaparlar.
Iznikci, hizmetini tamamladıktan sonra Pirin huzuruna Dara durur.
Meydancının Post serme gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Cem birliğine, muhabbet sırlığına,
Hz.Muhammed Mustafa şefaatine, uğur açıklığına,
Şahı Merdan Ali hürmetine, Evliya keremine,
Dest post Allah eyvallah. Nefes Pirdedir.
Pirin Meydancvıya Post serme gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Erenler postu geldi, hizmetler yerin aldı,
Ehli Canlar ikrarını verdi,
Ikrarınızda daim olasınız, Hakk didarı göresiniz.
Pirin, himmeti, hidayeti üzerinizde hazır ve nazır ola.
Gülbenk bizden, kabulü Cenab-ı Hakk’tan, yardım muhammed Ali’den ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
Meydancının post kaldırma gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Muhammed Ali keremine, Pir Imam Hüseyin’in demine,
Ehli canların gönül birliğine, yapılan hizmetlerin hürmetine,
Dest post Allah eyvallah. Nefes Pirdedir...
Pirin Meydancıya Post kaldırma gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Muhammed Ali hürmetine,
Pir Imam Hüseyin aşkına, hizmetiniz oldu tamam.
Hakk ile hakikat yolunda, Pir Imam Hüseyin gözçünüz ola.
Pirlerin himmeti, hidayeti üzerimizde hazır ve nazır ola.
Gülbengi bizden, kabulü Cenab-ı Hakk‘tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
9- Ibrikci-Tezakarcının hizmetkârlık görevi
Cem erkanında, Pirin ve cemdeki toplumun zahiri olarak beden temizliğini yapmalarını sağlar. Bu beden temizliği sembolik anlamda bir yıkanma, bir tür tarikat yani yol abdestidir. Cem ibadetine gelen her can önceden duşunu, banyosunu alarak, temiz giysilerini giyinip gelir ve tarikat abdestini de, Pirin nefesiyle alır. Dolayısıyla tarikat abdesti, bütün kötü hal ve davranışlardan uzaklaşıp arımasıdır.
Şeriat kapısının sıhı temizliği suyla, tarikatın yani ruhun temizliğise ilimle yapılır. Bedenin temizliği, sıhhı açıdan önemlidir. Ancak asıl temizlik ruhun arınıp pak olmasıdır. Çünkü kötülük, bedende başlamaz ruhta başlar.
Dolayısıyla beden temizliği, evde yapılır yani zahiri alemde yapılır ve ruhun temizliği de batın alemini temsilen Cem erkanında, Hakk meydanında Pirim himmetiyle, nefesiyle ve ilimiyle yapılır.
Ibrikci, aynı zamanda meydan düzeninden yani Pir postunun ve diğer postların ön görüldüğü yere serilmesinden, ceme katılanlar için minder ile hasırların yerleştirilmesinden sorumludur. Gözcüye yardımcı olur. Ceme gelen canların, Pir makamına nasıl varılacağını ve ayrılacağı konusunda yardımcı olur. Bir nevi eğitici konumundadır.
Ibrikcinin Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Ben gulamın Kamberiyem, etmezem ahudan hayıf,
Gönlümüzü Hakk’a bağladık, yunduk arındık olduk pak
Pirimiz üstadımız Kırklar meydanında Salman-ı Pak.
Ber cemali Muhammed, ber kemali Imam Hasan, Imam Hüseyin,
Şahı Merdan Ali’yi pir bilip verelim Muhammed Mustafa’ya Salavat.
Ya Cenab-ı Hakk!
Hz.Muhammed Mustafa’ya, Keremler Şahı Ali’yyün Veliullah’a ve Ehli Beyt’ine dua ile selam olsun.
Onlara esenlikler eyle.
Şahı Merdan Ali’den üstün Veliullah, Zülfikar’dan üstün ilahi adalet yoktur.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes pirdedir...
Pirin Ibrikciye gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Hizmetiniz kabul, muradınız hasıl ola,
Elleriniz, gönlünüz incinmiye,
Hakk meydanında, On Iki Imam darında,
Pir huzurunda hizmetiniz kabul ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
8- Lokmacı-Niyazcının hizmetkârlık görevi
Gelen lokmaların alınması, hazırlanması, dualanması ve dağıtılması bu kişiye aittir. Fazla lokmaları hazırlar ve beraberinde eve almak isteyenlere verilmesini sağlayan yetkili kişidir.
Lokma evin bereketidir, alınteridir, emektir ve helal kazançtır. Getirilen lokmada Kul hakkı içinde varsa, helal kazanç değilse ve alın teri içinde olmayan lokmalar cemevine getirilemez. Getirenlerin evinde, bereket ve huzur kalmaz.
Lokmacı-Niyazcının Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Evvel Allah diyelim, kadim Allah diyelim.
Geldi Hakk lokması, Hakk versin biz yiyelim.
Demine Huu diyelim.
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir.
Pirin lokma gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Bizleri bir araya getiren Ehli Beyt sevgisine aşk olsun.
Aşk olsun o sevgiye ki, rengine, diline,
Dinine bakmadan bütün insanlığı kucaklar.
Niyazınız nur, Şaha zuhur ola.
Lokmalar kabul, muratlar hasıl ola.
Her zaman yüzünüz ak, imanınız pak ola.
Hakk, Muhammet, Ali’nin didarından,
Pir Imam Hüseyin’in darından, On Iki Imam’ın katarından ayırmaya.
Ömrünüz sağlıklı, yuvanız şen, sofranız bereketli ola.
Lokmanız her türlü kötülüklere kalkan ola.
Yiyene helal, yedirene delil ola.
Dertlerinize derman, hastalarınıza şifa ola.
Lokmalarınız Hakk dergahında kabul ola.
Seyyide Fatma-tüz Zehra ananın, defterine yazıla.
Hizmetimiz, niyetimiz kabul ve makbul ola.
Lokma hakkına, evliya keremine, çömertler cemine,
Gerçek erenlerin demine Allah eyvallah.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
Lokmacının rızalık alma gülbengi
Destur Pirim!
Ehli Canlar!
Göz nizam el terazi, herkes oldumu hakkına razı?
Göz nizam el terazi, herkes oldumu hakkına razı?
Göz nizam el terazi, herkes oldumu hakkına razı?
Ehli Canlar; Biz razıyız, Hakk da senden razı olsun.
Lokmacı; Allah da sizlerden razı olsun Ehli Canlar!
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir...
Pirin lokmacıya gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Hizmetiniz, niyetiniz kabul olsun,
Hizmet aşkınız daim olsun.
Mükafaatınızı Cenab-ı Hakk versin.
Muhammed Ali yar ve yardımcınız olsun.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
10- Kapıcının hizmetkârlık görevi
Bu görev iki kişi tarafından yapılır. Iki kişi olmasının nedeni biri cemevinin dışından ve ikincisi ise, cemevinin içerisinden sorumludur. Herhangi bir durumda kapıcı o durumu gözcüye, gözcü rehbere ve rehberde Mürşid-Pire iletir.
Zahiri anlamda kapı koruyan, kollayan, huzur içinde olmayı ifade eder. Batıni anlamda ise kapı, ilme, irfana, aydınlığa açılan kapıdır. Hz. Muhammed Mustafa; Ben ilmin şehriyim, Ali de bu şehrin kapısıdır. Ilim dileyen, şehrin kapısına gelsin.
Şahı Merdan Ali, zahir ve batın ilminin kapısıdır yani dergahıdır. Ilim dileyen, Dergah kapısından girmelidir. Dolayısıyla bu kapı cemevinin kapısıdır. Cem erkanında, Hakk meydanında verilen ilimdir, irfandır ve nasiptir. Dolayısıyla cemevinin kapısının kıymeti bilinmekle birlikte, korunması gerekir.
Kapıcının cem ve kapıyı mühürleme gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Esirgeyen, bağışlayan Allah’ın adıyla.
Cem birliğine, muhabbet sırlığına diyelim bir Allah Allah!
Hakk yolunda yapılan hizmet hakkı için,
Hz. Muhammed Mustafa’dan himmet,
Ali’yyel Murteza'dan inayet ola.
Allah Muhammed ya Ali!
Dar çeken didar göre, Didar gören cehennem narı görmeye,
Cenab-ı Hakk’ın sefasına ere.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Nefes pirdedir.
Pirin Kapıcıya gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Hakk Muhammed Ali şkına,
Zahir kapısı batına kapandı,
Ehli Canlar yerin aldı, sukut-u lisan eyledi.
Hizmetiniz kabul, hizmet aşkınız daim ola,
Dilde dileğiniz, gönülde muradınız hasıl ola,
On Iki Imamların hizmeti, rehberiniz ola.
Gülbenk bizden, Kabul-ü Hakk’tan, yardım Muhammed Ali’den ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
Kapıcının Cem ve kapı mührünü kaldırılma gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Hakk Muhammed Ali hürmetine,
Cem ehli rahat, nasibini almış ola,
Batın kapısı, zahir alemine açıla.
Allah Allah, Hakk eyvallah.
Nefes Pirdedir.
Pirin kapıcıya gülbengi
Bismişah Allah Allah!
Şahı Merdan Ali hürmetine, batın kapısı zahire açılsın,
Ehli Canlar sefa ile menziline varsın.
Hakk Muhammed Ali hürmetine ibadetimiz,
Gülbenklerimiz, dualarımız, hizmetimiz kabul ola.
Dil bizden, kabul-ü Cenab-ı Hakk’tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
11- Sakacının hizmetkârlık görevi
Pir Imam Hüseyin ve Kerbela Şehitlerini temsilen su görevini yapan kişidir. „Pir Imam Hüseyin aşkına, Kerbela Şehitleri aşkına” diyerek Mürşid veya Pir tarafından dualanmış suyu, toluma veya toplumu temsilen üç kişiye ikram eder.
Sakacının Dâr gülbengi
Bir bacı can omuzunda havlusu, bir erkak can elinde su ve leğen ile meydana gelirler.
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Maneyi marifet, sırrı hakikat
Geldi hizmeti Muhammed Mustafa,
Sukut eyleyin Ehli Canlar!
Allah Allah, Hakk eyvallah. Nefes Pirdedir...
Üç kere tekrarlar ve her söyleyişte, Allah Muhammed ya Ali diyerek leğene üç kere su damlatır. Dar duasını alarak Allah Allah, Hakk eyvallah. Nefes Pirdedir der ve yerine geçer.
Pir Imam Hüseyin ve Kerbela şehitlerinin susuz bırakılarak gerçekleştirilen katlimı sembolize ederek, cem erkanına katılmış topluma ikram edilen suyun hizmetini gerçekleştiren kişidir. Su ilim ile irfan ağacı olan ademoğluna hayat verendir, canına can katandır. Yani ölümsüzlüğün sembolü ve yaşamın kaynağıdır. Çünkü bütün canlılar, sudan yaratılmıştır.
Pirin Saka suyu gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Selam olsun sana ya Hüseyin, ya Hüseyin, ya Hüseyin.
Muhammed Mustafa aşkına,
Sadık-ı Sıtkı, Selman-ı Pak aşkına,
Imamların atası Ali’yyel Murtaza aşkına,
Pir Imam Hüseyin-i deşti Kerbela aşkına,
Allah Allah diyene, sen yardım eyle ya Cenab-ı Hakk!
Evlad-ı Imam Hüseyin!
Lütfuna muhtacız eyle ihsan, ya Hüseyin.
Derdimize senden derman, ya Hüseyin
Gayrıya muhtaç eyleme, sevenlere el aman,
Her daim bizlere medet kıl, ya Hüseyin.
Yüzbin kere lanet olsun ikrarından dönenlere.
Onlar ahdını bozup seni şehit kıldılar, ya Hüseyin.
Ismi pakı aşkı için, zikredeni koyma zülmete,
Senin için göz yaşı dökenlere yardım eyle, ya Hüseyin.
Iznin ile su ikram ettim ol yeranlerine vermek için,
Aşkın ile içenlere kıl Abı hayat, ya Hüseyin.
Bercemali Muhammed, ber Kemali Imam Hasan, Imam Hüseyin,
Imamların atası Ali’yi pir bilip verelim Muhammed Mustafa’ya ve
Ehli Beyt’ine salavat.
Hz.Muhammed Mustafa’ya, Keremler Şahı Ali’yyün Veliullah’a ve Ehli Beyt’ine dua ile selam olsun.
Onlara esenlikler eyle.
Şahı Merdan Ali’den üstün Veliullah, Zülfikar’dan üstün ilahi adalet yoktur.
Derem derem bir su ver,
Kerbela’da mervanlar elinde şehit olan,
Imamlar aşkına, saki Imam Hüseyin.
Cennet mekanın, Imam Hüseyin.
Şah Muhammed Ali’dir Şahımız,
Şah Hüseyin’e kurban olsun canımız,
Erenler dergahı bizim dergahımız,
Cennet mekanın, Imam Hüseyin.
Şah Hatayi’m yana yana, yürek döndü bir yana,
Lahnet okuyalım yezid oğlu bir Mervana,
Bir yudum su vermediler Ali oğlu ol hanadana,
Kerbela’da mervanlar elinde şehit olan, Imam Hüseyin
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
Sakacının Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Aşk olsun içene, rahmet olsun göçene,
Şahı Merdan Ali’ye, Imam Hasan Müşteba’ya,
Kerbela şehidi Imam Hüseyin-i veliye,
Gittiği yerde dert görmeye, Erenler kerem eyliye,
Allah Allah, Allah eyvallah. Nefes Pirdedir...
Pirin, Sakacıya Dâr gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Muhammed Ali keremine, Şah Imam Hasan hürmetine,
Pir Imam Hüseyin muhabbetine, Erenler kerem eyliye.
Aşk olsun içene, rahmet olsun göçene,
Gittiği yerde dert ile keder görmeye,
Cenab-ı Hakk, hizmetinizi kabul eyliye.
Dil bizden, yardım Hakk’tan, şefaat Muhammed Ali’den ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
Pirin Pir Imam Hüseyin aşkına topluma gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Selam olsun sana, ya Pir Imam Hüseyin!
Lütfuna muhtacız, ihsan eyle ya Pir Imam Hüseyin!
Derdimize derman, ya Pir Imam Hüseyin!
Gayriye, muhtaç eyleme sevenlerini ya Pir Imam Hüseyin!
Her vakit medet kıl bizlere, ya Pir Imam Hüseyin!
Yüz bin kere lanet olsun, ol sapıtmış Yezid ve yezidlere,
Ikrarından dönenler şehit kıldı seni, ya Pir Imam Hüseyin!
Yüzü suyu hürmetine su taşırım, aşkın ile içmek için,
Aşkınla içenlere kıl Ab-ı Hayat, ya Pir Imam Hüseyin!
Ya Cenab-ı Hakk!
Kerbela’da şehit düşen Pir Imam Hüseynin hakkı için,
Çekilen cümle gülbenklerin hakkı için, kabul et dualarımızı.
Hakk’a yürümüş cnlarımızın ruhu, revanları şad ve handan ola,
Ruh kabirleri Pir-u Pak ile nur ola.
Toprakları bol, Mekanları cennet, menzilleri mübarek ola.
Dil bizden, Kabul-ü Hakk’tan, yardım Muhammed Ali’den ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
12- Peyikci-Pervanecinin hizmetkârlık görevi
Peyikci, iki hizmetten sorumludur.
Birinci hizmeti: Pirin talimatı doğrultusunda Cem erkânının tarihini topluma bildirmekle-haberdar etmekle ve toplumun cem erkanına katılmasını sağlamakla sorumludur. Dolayısıyla insanları arınmaya, aydınlanmaya, ilim irfandan nasiplenmeye, kazancını-emeğini paylaşmaya, dayanışmaya, birlik ve beraberliğe davet eden hizmetkardır.
Ikinci hizmeti ise, Cem erkanında Duaz-ı Imam ve Miraclama eşliğinde yapılan semah hizmetinde sorumludur.
Kainatı ve kainattaki dengenin sağlanmasını sembolize eden Semah hizmetçilerini irşad eden, hazırlayan, Mürşid ile Pirin ve toplumun huzuruna nasıl çıkılacağını öğreten, yani bir bütün olarak hazır hale getiren hizmetkardır.
Semah ağırlama, vecde ve trans olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır...
Ağırlama bölümü, ağır hareketlerle giriş bölümüdür.
Vecde bölümü, semahın hareketlendiği bölümdür ve
Trans bölümü ise, en hareketli kendini aşma bölümüdür.
Peyikcinin Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Uydum Pirin buyruğuna, haber verdim canlara,
Halka hizmet Hakk’a hizmet şiarımla,
Pir aşkına, Post aşkına hizmetim kabul ola.
Pirin ilim irfanı bu cana nasip ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Nefes Pirdedir.
Pirin Peyikciye gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Hizmetiniz kabul, hizmet aşkınız daim ola.
Hakk utandırmaya, üstün hizmetler nasip ola.
Hakk meydanında, On Iki Imam darında,
Pir huzurunda hizmetiniz kabul ola.
Gülbengi bizden kabulü Cenab-ı Hakk‘tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola…
Pervanecinin Dâr gülbengi
Destur Pirim!
Bismişah, Allah Allah!
Allah’ın nuru hürmetine,
Muhammed Ali hürmetine,
Kırkların hizmetkarlığı hürmetine,
Dönen kainatın hürmetine,
Allah’ın birliğine varmanın hürmetine,
Döner pervanelerimiz ilahi kudretin aşkıyla.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Nefes Pirdedir.
Pirin Pervaneciye gülbengi
Bismişah, Allah Allah!
Semahlar saf, günahlar af ola,
Gönüller pak, kötülükler def ola,
Havaya kalkan pervaneler Hakk için ola, seyir için olmaya,
Semahımız, kırklar semahı ola.
Niyetimiz. Zikirimiz, Hakk kelamımız kabul ve daim ola.
Muhammed Ali ve Kırkların ilahi așkıyla
Hizmet gören canların hizmetleri kabul, muratları hasıl ola.
Duası bizden kabulü Cenab-ı Hakk‘tan ola.
Allah Allah, Hakk eyvallah. Kabul ve makbul ola.
Cem Erkânında Oniki Hizmetkârlar ve Görevleri – Özet bilgi
Alevi cemlerinde düzen, her bir kişinin üzerine düşen sorumluluklarla sağlanır. Cem, sadece bir ibadet değil, aynı zamanda manevi bir eğitim ve içsel olgunlaşma sürecidir. Bu düzen, Oniki Hizmetkar ile yürür.
On iki Hizmetkâr ve Görevleri:
1. Pirin hizmetkâr makamı
Cem erkânını yürütür ve taliplere yol gösterir. Pir, cem sırasında hem ritüelleri yönetir hem de gönülleri hakikate yönlendirir. Pir, Hakk kelamının temsilcisi olarak, taliplere sözle ve davranışla örnek olur.
2. Rehberin hizmetkâr makamı
Pir ile talipler arasında iletişimi sağlar ve yönlendirir. Taliplerin cemdeki yerleşiminden, görevlerin uyumlu yürütülmesinden sorumludur. Yolun eğitim boyutunu taliplere aktarır.
3. Zakirin hizmetkâr makamı
Tevhid, Duaz-ı Imam, Deyiş, Mersiye ve Nevruziye’yi seslendirir; cem müziğini yürütür. Manevi atmosferi kurarak gönüllerin Hakk ile buluşmasını sağlar ve ibadetin ruhunu yaşatır.
4. Gözcünün hizmetkâr makamı
Cemi gözetir, düzeni ve sukuneti sağlar. Taliplerin davranışlarının cem adabına uygunluğunu denetler ve düzenin bozulmasını önler.
5. Süpürgeci-Feraşcının hizmetkâr makamı
Meydanın temizliğinden ve düzeninden sorumludur. Cemin başlaması ve tamamlanması öncesinde alanın tertemiz olmasını sağlayarak, ibadetin manevi hazinesine katkı sunar.
6. Çerağcı-Delilcinin hizmetkâr makamı
Çerağları hazırlar ve cem sırasında ışığın sürekliliğini sağlar. Bu ışık hem fiziksel hem de manevi bir aydınlanmayı temsil eder, taliplerin gönüllerini hakikate açar.
7. Meydancı-İznikcinin hizmetkar makamı
Hakk meydanında, Pir ve İmam Hüseyin’i temsilen Pir Postu, halı veya hasır gibi düzenlemelerden sorumludur. Meydan düzenini sağlamak, cemin akışının ritmini ve disiplinini korumak onun görevidir.
8. Ibrikci-Tezekarcının hizmetkâr makamı
Taliplere tarikat abdestini aldırır ve temizlik hizmetini sağlar. Bu, hem fiziksel hem de manevi arınmayı temsil eder, cemin ritüel bütünlüğünü destekler.
9. Lokmacı-Niyazcının hizmetkâr makamı
Gelen lokmaları alır, dağıtımını düzenler ve cem sırasında ihtiyaçların karşılanmasını sağlar. Cem sırasında paylaşılan lokmalar, birliği ve dayanışmayı simgeler.
10. Kapıcının hizmetkâr makamı
Cemevine giriş ve çıkışlardan sorumludur; güvenliği ve düzeni sağlar. Taliplerin ceme huzurlu ve düzenli katılımını garanti eder.
11. Sakacının hizmetkâr makamı
Pir ve İmam Hüseyin aşkına su dağıtır; cemin manevi ikramını yerine getirir. Su dağıtımı hem fiziksel hem de sembolik bir manevi ikramdır, gönülleri arındırır.
12. Peyikci-Pervanecinin hizmetkâr makamı
Birinci hizmet: Pir’in talimatı doğrultusunda cem erkânının tarihini topluma bildirir, cem katılımını sağlar; Mürşid ve Pir’den haber getirir. Yolun ve cem düzeninin sürekliliğini sağlar.
İkinci hizmet: Cem erkânında Duaz-ı Imam ve Mirac eşliğinde yapılan semah hizmetinde sorumludur, ritüelin akışında önemli bir görev üstlenir.
Her hizmetin amacı, cemde düzeni korumak, manevi sorumluluğu taşımak ve yolu yaşatmaktır. Hizmetler birbirini tamamlar. Çünkü her biri hem bireysel olgunlaşmayı hem de toplumsal birliği güçlendirir. Cem, ancak tüm bu görevler yerine getirildiğinde tam anlamıyla hakikat meydanı hâline gelir.
Ehli Beyt yazarı ve Seyyid Seyfeddin Ocağı evlatlarından,
=Seyyid Hakkı Azak=
Seyyid Hakkı, Sosyal medya takip hesaplarımız
YouTube, Muhabbet Dergâhı TV-Seyyid Hakkı kanalımız: https://www.youtube.com/user/YediDeryaSohbeti62
Facebook, Muhabbet Dergâhı grubumuz: https://www.facebook.com/groups/244039227002241
Fcebook, Muhabbet Dergâhı İlimle İrşad sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=100057353323519
WEB sayfamız, Alevilikte Inanç-Seyyid Hakkı Azak; https://www.alevilikte-inanc.de/
Facebook, Seyyid Hakkı Azak özel sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=61570018628168