Alevi Inanç Din Bilgileri sayfası—Seyyid Hakkı, 1965 Dersim doğumlu ve Seyyid Seyfettin Ocağı evladı.—Allah Muhammed ya Ali.
Seyyid Hakkı
Alevi Inanç Din Bilgileri sayfası.

7- Erkan (Cem) Safhası


3. ERKÂN  (CEM)  SAFHASI:
3.1. Cem Birleme Hizmeti:

DAYANAĞI:

İnsan 25; Furkan 64; Mümtehine 12. (Ek:17)

 

 

TARİHÇESİ:

Hz. Muhammed döneminde, bacıların küçük çocuklarını uyutup, ev işlerini tamamladıktan sonra ceme gelmeleri (özellikle Hz. Fâtımâ’nın en son gelmesi) nedeniyle cem birleme hizmetinin o zamandan beri uygulandığı söylenmektedir. Kırklar Ceminde bu hizmeti, Hz. Havva, Hz. Meryem, Hz. Asiye, Hz. Hatîce ve Hz. Fâtımâ’nın icrâ ettiğine inanılmaktadır.

 

AMAÇ VE ANLAMI:

Cemevine toplanılırken, içeri giren erkekler Pîr huzûrunda iki rekât “tarîkat namazı” kılarlar. Bacılar bu namazı kılmadıkları için “Cem Birleme Hizmeti” ile bu eksik tamamlanmış olur.

Cem Birleme’nin anlamı, tüm canların gönülleri birleyip, Allah’a yönelerek yek vücut halinde ibâdete başlanmasıdır.

Cem birlendikten sonra âyin-i cemin asıl ibâdet ve hizmetlerine başlanır. Pîr’in izni olmaksızın içeri kimse alınmaz ve dışarı kimse çıkamaz (ihtiyaç gidermeye çıkanlar hariç). Herhangi bir nedenle gitmek isteyen Pîr’den veya Gözcü’den izin alır ve gider.

Gecenin üçte biri geçtikten sonra cem birlenir.(13)

 

İCRÂSI:

Gözcü’nün ikazı ile canlar edeb-erkân üzere oturur-durur.

Bacılar arasından, Mümtehine 12. âyeti gereğince (Ek:17) Gözcü tarafından seçilen, yaşları kemâle ermiş, müsâhipli, âdet halinden kesilmiş Beş Bacı; kendilerine asâleten, cemevinde bulunan tüm bacılara vekâleten (rızâlık alarak) Meydana gelirler.

Burada iki rekât Tarîkat Namazı kılarlar. Namaz kılacaklardan ilk bacı Meydana gelip secde niyâzından sonra dâra durur. İkinci bacı, Meydana ve ilk gelenin ayağına niyâz eder (dârdaki de onun başından sağ eliyle niyâz alır) ve ilk bacının solunda dâra durur. Onu aynı şekilde diğerleri izler, Meydanda hilal şeklinde sıralanırlar.

 Pîr: “Allah Allah! Namazlarınız, niyâzlarınız kabûl ola. Hakk-Muhammed-Ali Dergâhına yazıla. Secdeye inen başlar dert görmeye... Gerçeğe Hû.” diye duâ eder. Namazdakiler hep birden secdeye inip doğrulurlar.

Birinci rekâttan sonra, bacılar sıra halinde diz üstü yürüyerek önce Pîr’in elini öperler, postuna (veya dizine) niyâz ederler. Sonra Pîr’in alt yanında oturan iki kişiyle niyâzlaşır veya postlarına niyâz ederler. Sonra Meydanın ortasına niyâz edip sol köşeden başlayarak halkadaki tüm canlarla teker teker niyâzlaşırlar veya postlarına niyâz ederler (yani tecella dolanırlar).  Halkadakiler de, postlarına niyâz edilince sağ elleriyle niyâz alırlar ve aynı zamanda “Allâhümme salli alâ Seyyîdinâ Muhammedin ve alâ Âl-i Muhammed, Hatîcetü’l-Kübrâ, Fâtımâtü’z- Zehrâ, ümmü’l mü’mînîn diye tesbîh ederler.

Halkadaki canlarla görüşmeyi (niyâzlaşma) bitiren bacılar, Meydana üç kez niyâz ederler. En öndeki bacı bu kez sol tarafa geçer ve dâra durur. Onu, aynen Meydana çıkıştaki gibi niyâz ederek diğerleri izler ve bu kez sağ tarafında dâra dururlar.

Pîr “Tecellanız temiz, yüzünüz ak, kalbiniz pâk, günâhınız af ola. Tecellâ, tevellâ ve teberrânız Hakk katında kabûl ola. Namazlarınız, niyâzlarınız ve âyin-i cem bacılarının cümlesinin namazları, niyâzları Hakk-Muhammed-Ali Dergâhına yazıla... Gerçeğe Hû!” diye duâ eder.

Namaz kılan bacılar tekrar secde niyâzı yaparlar. Doğrulduktan sonra önce Meydana ilk çıkan bacı, sonra sıra ile diğerleri: “Dede sultan, mihmân canlar, bacı-kardeş cümle âyin-i cem erenleri, safâ geldiniz, hoş geldiniz. Gelmekliğiniz mübârek olsun. Başlar tâcısınız, ayaklar turâbıyız...” diyerek pîri ve tüm canları safâlarlar.

Pîr: “Eyvallah! Siz de hoş-safâ geldiniz. Allah cümlemizin duâlarını kabûl eyleye... Gerçeğe Hû.” der.

Pîr, “Eyvallah bacılar. Bu Meydana niye geldiniz?” der.

Bacılardan ilk Meydana çıkan “Kendi adımıza asâleten, diğer bacılara vekâleten iki rekât tarîkat namazı kılmaya ve  Cem birlemeye geldik” diye yanıtlar.

Pîr: Niçin cem  birliyoruz?”

Bacılardan birisi: “Âyin-i ceme dışarıdan başka gelecek kalmadı. Gönülleri birleyerek Hakk’a yönelmenin vaktidir. Birlikte dirlik ve rahmet vardır. Birlikte Rahmet-i İlâhîye vâsıl olmak için cem birliyoruz“ diye cevap verir.

Pîr, Beş Bacının görgü-sorgusuna geçer. Pîr sorar, bacılar sıra ile cevaplar:

 

Sofadaki bacılara vekâleten, kendinize asâleten Evliyâ Erkânı gereğince iki rekât namaz kılmaya geldiniz. Pekâlâ, sofadaki bacılardan vekâlet ve rızâlık aldınız mı?

“Allah, eyvallah pîrim. Aldık.”

 

“Daha önce dervîş sofu kardeşlerimiz Evliyâ Namazı kıldılar. Sizlerin bu hizmetinizle  cümle bacı kardeşler de Evliyâ Namazını kılmış oldular. Böylece Âyin-i cemde namazını kılmayan kimse kalmadı. Peki, bacılar; neden ‘Beş Bacıseçilip geldiniz?”

“Hz. Âdem’den Hatem-i Enbiya’ya kadar kadınlara rehber ve önder olan Hz. Havva, Hz. Asiye, Hz. Meryem, Hz. Hatîce ve Hz. Fâtımâ analarımızı temsîlen Beş Bacı geldik.”

 

“Şefâatçınız kimdir?”

“Hz. Fâtımâ Anamızdır”

 

“Öyle ise bu seçilmiş Beş Bacı size örnek olsun. Tüm hayatınızda siz de bu temsîl ettiğiniz Beş Bacı’nın ahlâkıyla ahlâklanın, sıfatıyla sıfatlanın. İyiye, güzele, hayra yönelmede, kötülüklerden sakınmada örnek olun.”

“Allah, eyvallah pîrim!”

Pîr, Beş Bacı’ya duâ eder:

 

“Hayır hizmetleriniz kabûl, murâdlarınız hâsıl olsun. Hakk işinizi rast getirsin. Gerçeğe Hû!”

Bacılar, Meydana niyâz ettikten sonra ayağa kalkıp geri geri yürüyerek Meydandan çıkarlar.

Pîr, Kur’ân okuyacak kişiye işaret eder ve “Kur’ân okuyalım” der

Fetih Sûresi 10 ve Mümtehine 12. âyetleri okunur. (Bk. Ek: 15, 17)

Tüm canlar secdeye iner. Pîr, Cem Birleme Gülbankı’nı okurken tüm canlar durak başlarında “Allah Allah” diye tesbîh ederler:

“Eûzü billâhimine’ş-şeytanirracîm, bismillahirrahmânirrâhîm. Bism-i Şâh! Yâ eyyühelleziyne âmenû tûbû ilâllahi tevbeten nasuhâ...(14)

Diyelim cümle günâhlarımıza  estağfirullah, estağfirullah, estağfirullah!

 

Elim, ayağım, başım/ Her ne kadar varsa yaşım/ Dâim günâh etmek işim/ Tevbe günâhlarımıza estağfirullah, estağfirullah, estağfirullah!

 

Dünyanın ümîdi sensin Allah/ Mü’mînlerin hem dîni, îmânısın güzel Şâh/ Eşiğinde yazılıdır mihr ile mâh/ Tevbe günâhlarımıza estağfirullah, estağfirullah, estağfirullah!

 

İhlâs ile tarîkati birledik/ Sıtk ile sana çok şükürler eyledik/ Bu âna dek çok hatâ, kusûr işledik/ Tevbe günâhlarımıza estağfirullah, estağfirullah, estağfirullah!

 

Hatâyî’m secde kıl hânedâna/ Zira baş başa gelir, can cana/ Bu dîvân ol ulu dîvândır behey dîvâne/ Tevbe günâhlarımıza estağfirullah, estağfirullah, estağfirullah!

 

Allah Allah! Allah bir, Muhammed, Ali, Hünkâr Hacı Bektaş Velî!

 

Hâl erenler hâlidir. Yol erenler yoludur. Mü’mînlerin yârlığına, münkîrlerin körlüğüne, Hakk’ın birliğine, Ali’nin erliğine, gönüller birliğine, Zülfikâr’ın keskinliğine, tevbelerimizin kabûlüne, gönüller murâdına nâil olmak için aşk ile diyelim bir Allah Allah!

(Canlar “Allah Allah” derler.)

Allah Allah! İkrarlar kadîm, muhabbetler dâim ola. Hakk, Muhammed, Ali cümlemizin mu’îni ve destgîri ola. Üçler, Beşler, Yediler, Kırklar, Oniki İmâm efendilerimizin, 80 bin Horasan Pîrlerinin hayır himmetleri, safâ nazarları üzerimizde hazır ve nâzır ola. Nûr-i Nebî, Kerem-i Ali, Pîrimiz, ustâzımız Hünkâr Hacı Bektaş Velî! Dil bizden, nutuk ceddimden ola. Gerçeğe Hû!”diye gülbank çekerken, canlar “Allah Allah” diyerek tesbîh eder. Gülbankın bitiminde canlar niyâz ettikten sonra doğrulurlar.

Carı çalınır. Pîr, hizmet duâsını ve bağlı olarak dâr duâsını okur.



(13)    İsrâ 79, Secde 16, Furkan 64, Zariyat 17 ve 18, Müzzemil 20. âyetleri hükmünce (Ek: 14) gecenin üçte birinin geçmesi beklenir. Bu süre içinde Hakk muhabbeti yapılır, deyiş ve düvazimâm okunur. Müsâhip erkânında deyiş okunmaz, hep düvazimâm okunur. Kur’ân-ı Kerîm’de Müsâhiplikle ilgili âyetler şunlardır: Haşr 9, Tevbe 71, 100, 111, Hadid 11,12, Nîsa 33,35, Sebe 46, Enfal 63, 72-75, Fetih 10, 18, 19 (Ek: 15)

(14)    Tahrim 8: Ey Îmân edenler! Etkili öğüt veren bir tövbe ile Allah’a yönelin. Umulur ki Rabbiniz, çirkinliklerinizi ve günahlarınızı örter ve size altından ırmaklar akan cennetlere yerleştirir... (Öztürk: 1998, 520)

HAZIRLAYAN:
ÇUBUK YÖRESİNDE ERKAN
Alper ÇAĞLAYAN
Ankara-2002

ALEVİ İNANÇ DİN BİLGİLERİ sayfamızı önerelim ve yönlendirelim. => Facebook Sayfalarımız: Seyyid Hakkı SH ve Seyyid Hakkı EK. => YouTube Kanalımız: Ehlibeyt Yolu-Seyyid Hakkı. Aşk ile Canlar...