Alevi Inanç Din Bilgileri sayfası—Seyyid Hakkı, 1965 Dersim doğumlu ve Seyyid Seyfettin Ocağı evladı.—Allah Muhammed ya Ali.
Seyyid Hakkı
Seyyid Seyfeddin Ocağı

5. Virani-Ulu Ozan

Virani (16. yy'lın sonu-17. yy'lın başı)

Ulu Ozan
Nefeslerinden anlaşılıyor ki Virani, yüksek bir din ve tasavvuf bilgisine sahip bir gönül erridir. Ehlibeyt sevgisi ile dolu olan Virani, evrende bütün nesnel varlıklarda görünen Hz.Ali olduğunu dile getirit Ehlibeyt’e sonsuz bir övgü dile getirmiştir..
 

Virani, bir süre Necef-i Eşref de Hz.Alitürbesinde türbedarlık, babalık yapmıştır.  1587-1618 yıllarında İran’da saltanat süren Şah Abbas’la görüşmüştür. Anadolu’nun bir çok yerlerini ve daha sonra da Bulgaristan’da Deliorman ve Debruca’yı dolaşmıştır. Necef’ten dönüşünde, Deliorman yöresinde bulunan  Demir baba Tekkesi’ni ziyaret etmiş ve ondan bilgilenmiştir. 

Demir Baba Velayetnamesi’nde Virani’nin, Arapça, Farsça bilen güçlü bir Şairdir.. dolayısıyla Virani’nin „İlmi Civan“ adlı eserindeki şiirlerinde kullandığı ibareler, kelimeler, Farsça ve Arapça tamlamalar, ve birleştirmeler, kullandığı söz sanatları , değindiği bilgiler  bunu kanıtlamaktadır.. „Virani Baba Divanı“ ile „Virani Baba Risalesi“ adlı eserleri günümüze kadar gelmiştir. Özelikle Hz.Ali’yi ve 12 İmam’ı dile getiren çoşkulu övgüleri vardır. 

Gel Dilber Ağlatma Beni Şah-ı Merdan Aşkına
Dü Cihanın Ranimasi Şiri Yezdan Aşkına
Şahım Hasan Pir Hüseyin Kerbela Meydan İçin
Lütfedip Bağışla Cürmüm Ali Süphan Aşkına

İmam Zeynel Abidin'in Abina Umdumusa
Arayıp Özünde Bakiri Buldunusa
Ceddin Evlad-I Muhammet Cafer'i Bildin İse
Rahme Gel Ol Şah-I Merdan Ali Ümran Aşkına

Seyit Musa'yı Kazım'dır Ehl-İ Beytin Serveri
Cani Aşkı Nuş Edenler Müpteladır Ekseri
Sahi Şehidi Horasan İmam Rıza'dan Beri
Müptelayı Merhamet Kıl Kalb-İ Viran Aşkına

Ey Virani Çıkma Yoldan Doğru Raha Gel Beri
Muhabbet Şevkat Senindir Ey Hasan-Ül Askeri
Evliyalar Serfirazi Haci Bektaş-ı Veli
Sen Ganisin Ver Muradı Mehti Devran Aşkına

Demir baba’nın Virani’yle görüşmesi konusunda, şu bilgileri aktarılmıştır: Demir Baba’ya, Arap ve Acem dillerini bilen bir kimse geldiği ve müritleriyle Rumeli’ye geçtiği ve bu  kişinin  adının da Virani olarak söylendiği bildirilir. Ancak gaflet içnde olduğu ve „kutupluk“ davası güttüğü de ilave edilir. Demir Baba manevi yönden kendisinin  daha üstün olduğunu göstermek ister. Demir baba, o tarihlerde yüz yirmi yaşına ulaşmış ulu bir ihtiyardır. 

 Virani, Demir Bab’nın batın kılıcıyla yenilir, yere secde olur. Huzurunda dara duru, niyaz eder. Demir Baba’dan icazet ister. Ancak, Virani’ye öğütler, nasihatlar verir. „Kişi böyle sevdalarda olmasa gerek, Kur’an’a uy Sure-i Fatih’da kadar harf olduğunu bilir misin? Onlardan geçmeyen veli olmaz. Bu kadar sahife(suhufla) dört kitabı yutsa bile. Kimse kusuruna kalmaz..“ Bu nasihattan sora Demir Baba, Virani’ye icazet verir. 

Bir çok Alevi ozanlarında olduğu  gibi virani, nerede ve hangi tarihte doğduğu ve nerede ve hangi tarihte hakka yürüdüğü hakkında kesin olmamakla beraber farklı rivayetler vardır. Abdülbaki Gölpınarlı, Alevi-Bektaşi Nefesleri adlı eserinde; Virani’nin ölmediği,  sırolduğu şeklinde bir inancın bulunduğunu nakletmektedir. Necef Bektaşi Dergahı’nda üstünde tacı olan bir sütunun Virani’nin sırolduğu mekan kabul edilerek ziyaret edildiği mevcut rivayetler arasındadır.. 

Virani’nin doğum ve ölümü hakkında ki değer bir bilgi ise; Eldeki verilere göre tahminen 16. yüzyılın ortalarında Eğriboz Adası’nda doğmuş, 17. yüzyılın başlarında vefat etmiştir..
=Seyyid Hakkı=

ALEVİ İNANÇ DİN BİLGİLERİ sayfamızı önerelim ve yönlendirelim. => Facebook Sayfalarımız: Seyyid Hakkı SH ve Seyyid Hakkı EK. => YouTube Kanalımız: Ehlibeyt Yolu-Seyyid Hakkı. Aşk ile Canlar...